Samsun'un 84 kilometre güneyinde konuşlu 40.194 nüfuslu Havza'nın tarihi, kuruluş bakımından çok eskilere dayanmaktadır. Milattan önce 2000'li senelerde, Kızılırmak ve Yeşilırmak deltaları arasında heyetmiş olup, kuruluş Hitit muasırlığı dönemine dayanır. Havza, 1071 Malazgirt savaşından sonra Türk hâkimiyetine girmiş ise de, haçlı seferleri neticesi sık sık el değiştirmiştir. XIII Asırda Selçukluların eline geçen bölge, Selçuklu Hanedanlığının çöküşünden sonra Canik Beyliği'ne, daha sonra 1414'de Osmanlı idarenine geçmiştir. Osmanlılar döneminde Amasya'ya bağlı olarak yönetilmiş, 1882 seneninde kaza olmuş, 1925 seneninde Amasya'dan ayrılarak Samsun'a bağlanmıştır.